⌗ marka
Marka mı, Patent mi, Tasarım mı? Doğru Koruma Yolunu Seçme Rehberi
Marka adı korur, patent teknik buluşu, tasarım görünümü. Çoğu üründe doğru cevap birden fazla haktır. Ne koruduğunuza göre hangi sınai mülkiyet hakkının uygun olduğunu gösteren karar rehberi.
"Ürünümü tescil ettirmek istiyorum" cümlesi, üç farklı hakka işaret edebilir. Çünkü sınai mülkiyette bir ürün tek bir hakla değil, birden çok hakla korunur: adı bir hak, teknik çözümü başka bir hak, görünümü üçüncü bir haktır. Yanlış kapıyı çalmak zaman ve para kaybettirir. Bu rehber, ne korumak istediğinize göre doğru yolu gösteriyor.
Üç hak, üç farklı şey
| Hak | Neyi korur? | Örnek |
|---|---|---|
| Marka | Ürün/hizmetin adı, logosu, ayırt edici işareti | Bir markanın ismi ve amblemi |
| Patent / Faydalı model | Teknik buluş — yeni bir çözüm, mekanizma | Bir cihazın çalışma yöntemi |
| Endüstriyel tasarım | Ürünün dış görünümü — form, hat, doku | Bir ürünün gövde formu |
Buna iki hakkı daha eklemek gerekir: teknik çözüm "iyi bir varyasyon" düzeyindeyse faydalı model, ürün bir yöreyle özdeşleşmişse coğrafi işaret devreye girer.
Hızlı karar: ne korumak istiyorsunuz?
- "İsmim/logom kopyalanıyor." → Marka tescili.
- "Cihazımın çalışma biçimi taklit ediliyor." → Patent veya faydalı model.
- "Ürünümün görünümü/formu birebir alınmış." → Tasarım tescili.
- "Yöreme özgü ürünümüzü korumak istiyoruz." → Coğrafi işaret.
Marka — adınızı ve logonuzu korur
Marka, bir işletmenin mal/hizmetlerini başkalarınınkinden ayırt eden işarettir. Koruma 10 yıldır ve sınırsız sayıda yenilenebilir — yani doğru yönetilirse ömürlük bir haktır. Marka tescilinden önce benzerlik araştırması kritiktir; aynı/benzer bir marka varsa başvurunuz itirazla karşılaşır. Süreci marka itiraz süreci yazısında detaylı ele almıştık.
Patent ve faydalı model — teknik buluşu korur
Yeni, tekniğin bilinen durumunu aşan ve sanayiye uygulanabilir bir buluşunuz varsa patent; buluş basamağı daha esnekse faydalı model uygundur. Patent 20 yıl, faydalı model 10 yıl korur. İkisi arasındaki kararı faydalı model mi, patent mi yazısında bir karar ağacıyla anlattık.
Tasarım — görünümü korur
Ürünün formu, hattı, dokusu taklit ediliyorsa tasarım tescili gerekir. Tasarım 5 yıl korunur ve beşer yıllık yenilemelerle 25 yıla kadar uzar. Ayrıntı için tasarım tescili rehberini okuyabilirsiniz.
Bir ürün çoğu zaman birden çok hak gerektirir
Yeni bir mutfak robotu düşünün:
- Adı ve logosu → marka
- Yeni karıştırma mekanizması → patent veya faydalı model
- Gövdesinin özgün formu → endüstriyel tasarım
Üçü birlikte alındığında ürün her cepheden korunur. Tek bir hakla yetinmek, açık bir kanat bırakır: markayı tescilleyip tasarımı ihmal eden bir firma, rakibinin aynı formu farklı bir isimle pazara sürmesini engelleyemez.
Süre ve maliyet karşılaştırması
| Hak | Koruma süresi | Süreç (yaklaşık) | Yenileme |
|---|---|---|---|
| Marka | 10 yıl | 6-12 ay | Sınırsız (10 yılda bir) |
| Patent | 20 yıl | 2-4 yıl | Yok (tek dönem) |
| Faydalı model | 10 yıl | 1-2 yıl | Yok |
| Tasarım | 5 yıl | Görece hızlı | 4 kez (toplam 25 yıl) |
Kesin harç tutarları TÜRKPATENT'in yıllık tarifesiyle belirlenir; güncel marka harçlarını 2026 marka tescil ücreti yazısında bulabilirsiniz.
Nereden başlamalı?
- Ne koruduğunuzu netleştirin (ad mı, teknik çözüm mü, görünüm mü).
- Ön araştırma yapın: Marka için Marka Ön Araştırma, buluş için Patent Uygunluk Testi.
- Kombinasyonu planlayın: Çoğu üründe en az iki hak birlikte gerekir.
Doğru kombinasyonu ürününüze göre birlikte belirlemek için Asil Patent — Salih Aksebzeci vekilliğinde — ön görüşmeyle başlar. Marka, patent ve tasarım hizmet sayfalarından detaylara ulaşabilirsiniz.
Kaynaklar
- SMK 6769 — marka (m. 4-32), tasarım (m. 55-81), patent/faydalı model (m. 82-149)
- TÜRKPATENT başvuru tarifesi (yıllık, Resmî Gazete)
Yazar: Salih Aksebzeci · TPMK Sicili 188 · Yayın: 2026-06-18