Startup ve Girişimciler için IP Stratejisi

Kısa cevap: Startup IP stratejisi 5 adım: (1) marka tescili pre-seed'de, (2) teknik buluş varsa patent veya faydalı model, (3) UI/ürün formu için endüstriyel tasarım tescili, (4) ticari sır + NDA mimarisi, (5) yurt dışına açılırken Madrid Protokolü ile uluslararası marka ve PCT uluslararası patent. Yatırımcı DD'de "Patent başvurun var mı?" sorusu standart hale geldi.

Pre-Series A görüşmelerinde investor due diligence ilk olarak IP coverage'ınızı sorar. Patent başvurunuz var mı? Markanız tescilli mi? Domain'iniz, ticaret unvanınız, marka aynı mı? Bu sayfa hızlı büyüyen Türk startup'ları için pratik IP stratejisi sunuyor.

§1 Startup için IP öncelik sırası

1. Marka tescili — Ürün adı, logo, alan adı tutarlılığı. Pre-seed aşamada başla.
2. Faydalı model veya patent — Teknik buluş varsa pivot'tan önce.
3. Tasarım tescili — UI/UX, ürün formu (relevant ise).
4. Ticari sır + NDA mimarisi — patent dışı kalan know-how için (danışmanlık-strateji).
5. Madrid + PCT — yurt dışı pazara açılırken.

§2 Patent vs faydalı model — startup karar ağacı

Patent Uygunluk Testi →

Tipik startup vakası: ilk MVP'nin teknik buluşu var ama buluş basamağı zayıf. Faydalı model 10 yıl koruma + hızlı süreç + düşük ücret → MVP korumasında pratik. Sonraki gelişmiş versiyonlar için patent başvurusu paralel açılır.

§3 TÜBİTAK 1507 KOBİ Ar-Ge

İlk Ar-Ge projesi için 18 aylık fonlama; 600.000 TL'ye kadar destek. Ürün/proses geliştirme, prototip, fizibilite kapsamında. Patent çıktısı performans skorunu artırır.

Asil olarak: 1507 başvurusunu IP stratejinizle paralel yürütüyoruz. Patent başvurusu projenin output'u olarak konumlandırılırsa hem TÜBİTAK skoru artar hem süreçler birbirini destekler.

§4 Ar-Ge 5746 vergi indirimi

Ar-Ge merkezi statüsü (15+ Ar-Ge personeli, ayrı ofis) almak büyük startup'lar için kritik avantaj sağlar:

• Ar-Ge personeli gelir vergisi indirimi
• SGK işveren payı indirimi
• Ar-Ge harcamalarında %100 vergi matrahı indirimi

Tasarım merkezi statüsü daha düşük eşikli alternatif.

§5 Anonim vaka

Bir Ankaralı SaaS startup'ı pre-seed turunda yatırımcısı tarafından "patent yok mu?" sorusuyla karşılaştı. Ürünün altında bir veri sıkıştırma algoritması vardı; saf yazılım gibi göründüğü için PH önde yatırımcı tereddütlüydü. Asil olarak teknik etki içeren bileşenleri değerlendirdik; sinyal işleme katmanı için patent başvurusu açıldı. PCT yoluna 12. ayda geçildi. Şu an Series A görüşmesinde "EU + ABD'de patent başvurusu var" anlatısı kullanılıyor.

— Salih Aksebzeci, 2024 dosyasından (anonimleştirilmiş)

§6 SSS

Pre-seed aşamada hangi IP'yi alayım? · Patent vs ticari sır seçimi nasıl? · Yurt dışı tescil ne zaman? · TÜBİTAK 1507 + patent paralel olabilir mi? · Yatırımcı IP DD checklist neler içerir? · Ar-Ge merkezi statüsü ne zaman uygulanır? · Co-founder ayrılığında IP nasıl yönetilir?

Kaynaklar

1. TÜBİTAK 1507 KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı
2. Ar-Ge 5746 Sayılı Kanun

---

Yazar: Salih Aksebzeci · TPMK Sicili 188 · Son güncelleme: 2026-05-07