Uluslararası Marka Tescili — Madrid Protokolü ve EUIPO

Kısa cevap: Madrid Protokolü (WIPO) tek başvuruyla 131 ülke (115 Akit Taraf)de marka koruma sağlar; Türkiye'de esas marka şarttır ve 5 yıl boyunca "central attack" riski vardır. AB için EUTM (EUIPO) tek başvuru 27 ülkede geçerli. Ticaret Bakanlığı Yurt Dışı Marka Tescil Desteği marka başına 50.000 USD'ye kadar resmî ücret + vekil hizmet bedeli geri öder. Süreç ülke başına 12-24 ay.

İhracat yaparken sadece ürününüzü değil, emeğinizi de paketleyin. Yurt dışı pazarlara markanız tescilli olmadan girmek, gümrükte ihtiyati tedbir riski ve rakiplerin ülkenizdeki adınızı kullanma riski demektir.

§1 Üç ana yol

Madrid Protokolü: Tek WIPO başvurusu ile 131 ülke (115 Akit Taraf)de tescil opsiyonu. Önce Türkiye'de tescil/başvuru gerekir (esas marka). Hızlı, merkezî yönetim avantajlı; ancak esas marka iptal edilirse 5 yıl içinde tüm uluslararası tescil de düşer ("merkezi atak" kuralı).

EUTM (EUIPO): AB 27 ülkesinde tek başvuruyla geçerli marka. EUIPO'nun Alicante merkezine yapılır. Tek bir tescil belgesi → 27 ülkede koruma. AB ihracatçıları için ekonomik.

Doğrudan ulusal başvuru: Her hedef ülkenin kendi marka ofisine ayrı başvuru. Madrid'in işlemediği özel durumlarda (tek hedef ülke + Madrid üyesi olmayan) tercih edilir.

§2 Karşılaştırma

§3 Süreç (Madrid)

1. Türkiye'de esas marka başvurusu/tescili
2. WIPO başvurusu (ulusal ofis aracılığıyla) + ülke seçimi
3. WIPO şekli inceleme (~3 ay)
4. Her seçilen ülke kendi inceleme süresinde değerlendirir (12-18 ay)
5. Her ülkeden ayrı tescil veya ret bildirimi
6. Yenileme: tek WIPO yenilemesiyle tüm ülkeler (10 yılda bir)

§4 Devlet desteği

Ticaret Bakanlığı'nın Yurt Dışı Marka Tescil Desteği kapsamında, ihracatçı KOBİ'ler ve şirketler marka başına 50.000 USD'ye kadar (yıllık limit dahilinde) geri ödeme alabilir. Asil olarak Madrid başvurusunu Ticaret Bakanlığı dosyanızla eş zamanlı yürütüyoruz.

Detaylı eşleme: Teşvik Rehberi →

§5 Anonim vaka

Kayseri'de bir gıda üreticisi 2018'de Madrid Protokolü ile 12 AB ülkesinde tescil başvurusu yaptı. Almanya'da bir distribütör aynı markayı kendi adına kayıtlatmaya çalıştı; Madrid sicilimiz delil olarak yetti. Müvekkil şu an aynı 12 ülkeye düzenli ihracat yapıyor.

— Salih Aksebzeci, 2019 dosyasından (anonimleştirilmiş)

§6 Madrid Protokolü üye ülkeleri (Akit Taraflar)

Madrid Protokolü 2026 itibarıyla 115 Akit Taraf (toplam 131 ülke ve bölge) kapsar. WIPO'nun sürdürdüğü resmî listenin Türk işletmeleri için en sık seçilenlerinin bölgesel özetidir; tam liste WIPO Madrid System sayfasında.

Avrupa Birliği üyesi (EUTM ile tek başvuruda hepsi kapsanır, Madrid'de tek tek de seçilebilir): Almanya, Avusturya, Belçika, Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Hırvatistan, Hollanda, İrlanda, İspanya, İsveç, İtalya, Kıbrıs (Güney), Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Macaristan, Malta, Polonya, Portekiz, Romanya, Slovakya, Slovenya, Yunanistan.

Diğer Avrupa: Birleşik Krallık, Norveç, İsviçre, İzlanda, Liechtenstein, Sırbistan, Karadağ, Kuzey Makedonya, Arnavutluk, Bosna Hersek, Moldova, Ukrayna, Rusya, Belarus, San Marino, Vatikan, Monako.

Kuzey Amerika: ABD, Kanada, Meksika.

Orta ve Güney Amerika: Brezilya, Kolombiya, Şili, Küba, Antigua ve Barbuda.

Asya — Doğu Asya: Çin (Halk Cumhuriyeti), Japonya, Güney Kore, Kuzey Kore, Moğolistan.

Asya — Güneydoğu Asya: Endonezya, Filipinler, Kamboçya, Laos, Singapur, Tayland, Vietnam, Brunei, Malezya.

Asya — Güney ve Orta Asya: Hindistan, Pakistan, Afganistan, Azerbaycan, Bhutan, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan, Özbekistan.

Orta Doğu: BAE, Bahreyn, İran, İsrail, Suriye, Suudi Arabistan, Umman, Filistin, Mısır, Cezayir, Fas, Tunus.

Afrika: Botsvana, Eswatini, Gambia, Gana, Kenya, Lesotho, Liberya, Madagaskar, Malavi, Mozambik, Namibya, OAPI (17 ülkelik birlik: Benin, Burkina Faso, Çad, Komorlar, Kongo, Fildişi Sahili, Ekvator Ginesi, Gabon, Gine, Gine-Bissau, Mali, Moritanya, Nijer, Orta Afrika Cumhuriyeti, Senegal, Togo, Kamerun), Ruanda, São Tomé ve Príncipe, Sierra Leone, Sudan, Tanzanya, Tunus, Zambiya, Zimbabve, Cape Verde.

Okyanusya: Avustralya, Yeni Zelanda, Samoa.

Karayipler: Trinidad ve Tobago, Saint Kitts ve Nevis, Jamaika.

Türkiye 1999'dan beri Madrid Protokolü üyesidir — Türk başvuru sahiplerinin yurt dışı pazarlara erişimi WIPO tek başvurusuyla bu ülkelerin tamamına açılır.

WIPO Madrid System resmî üye listesi: https://www.wipo.int/madrid/en/members/

§7 SSS

8 soru ile devam edilir — Madrid grace period, EUTM tek itiraz riski, AB sınırlarındaki tasarım örtüşmesi, KOSGEB ile ortak başvuru, gümrük koruması...

Kaynaklar

1. WIPO Madrid System — Member List (https://www.wipo.int/madrid/en/members/)
2. WIPO Madrid Protocol (1989, son güncelleme 2024)
3. EUIPO Trade Mark Regulation (EU) 2017/1001
4. Ticaret Bakanlığı Yurt Dışı Marka Tescil Desteği Tebliği

---

Yazar: Salih Aksebzeci · TPMK Marka Sicili 188 · Patent Sicili 167 · Son güncelleme: 2026-05-21