⌗ Hizmet
Faydalı Model
- Süre
- 1-2 yıl
- Koruma süresi
- 10 yıl (uzatılamaz)
Kısa cevap: Faydalı model 10 yıl koruma sağlar (patent 20 yıl); buluş basamağı şartı daha esnek (sadece "aşikâr olmama" yeterli); ücret düşük; süreç patente göre 2-3 kat hızlı (1-2 yıl). Yöntemler ve kimyasal maddeler kapsam dışıdır. Yenilik + sanayide uygulanabilirlik şartları aynı (SMK m. 142-149).
Buluşunuz yenilik ve sanayi uygulanabilirliği taşıyor ama buluş basamağı patent için yeterince güçlü değilse, faydalı model pragmatik bir alternatiftir. 10 yıl koruma sağlar, ücret düşüktür, süreç patente göre çok daha hızlıdır.
§1 Patent ve faydalı model farkı
| Kriter | Patent | Faydalı Model |
|---|---|---|
| Koruma süresi | 20 yıl | 10 yıl (uzatılamaz) |
| Buluş basamağı şartı | Aşikâr olmama (zorlu) | Sıradan olmama (esnek) |
| İnceleme süresi | 2-4 yıl | 1-2 yıl |
| Ücret | Yüksek | Düşük |
| Kapsam | Ürün + yöntem + kimyasal | Sadece ürün (yöntem ve kimyasal hariç) |
§2 Hangi durumda faydalı model?
- Mevcut bir tasarımın iyileştirilmiş versiyonu
- "Aşikâr olmayan" ama "yaratıcı buluş" düzeyinde değil
- Hızlı pazara girme baskısı (daha kısa inceleme)
- Düşük bütçeli Ar-Ge çıktısı
- Paralel patent stratejisi (önce faydalı model, sonra ana patent)
Karar ağacı: Patent Uygunluk Testi →
§3 Süreç
- Ön araştırma (Espacenet)
- Tarifname + istem yapısı
- EPATS başvurusu
- Şekli inceleme
- Yenilik araştırması
- Bültende yayım
- Tescil
Toplam: 1-2 yıl.
§4 Anonim vaka
Erciyes OSB'de bir makine imalatçısı, mevcut bir CNC tezgah parçasının daha sağlam bir bağlantı modülünü geliştirdi. Buluş basamağı patent için zayıftı (alanın uzmanı için zor değil), ama yenilik vardı. Faydalı model olarak 14 ayda tescil edildi; müvekkil rakipleri için engel oluşturmayı başardı ve 10 yıl boyunca pazarda farkı korudu.
— Salih Aksebzeci, 2023 dosyasından (anonimleştirilmiş)
§5 SSS
Faydalı model uluslararası geçerli mi? · Sonra patente çevirebilir miyim? · TÜBİTAK 1507 destekli faydalı model olur mu? · Yenileme yapabilir miyim? · İhlal halinde haklarım nedir? · Yöntem buluşumun faydalı modeli olur mu?
Kaynaklar
- SMK 6769 m. 142-149
Yazar: Salih Aksebzeci · TPMK Sicili 188 · Son güncelleme: 2026-05-07
⌗ İlgili Hizmetler