⌗ Sektör

İhracatçılar için Marka ve Patent Stratejisi

Kısa cevap: İhracatçı firmaların IP koruması iki ayaklıdır: (1) Türkiye'de esas marka tescili (Madrid başvurusunun ön şartı), (2) hedef ülkelerde Madrid Protokolü ile uluslararası tescil (tek başvuruyla 131 ülke) veya EUTM (27 AB ülkesi). Ticaret Bakanlığı Yurt Dışı Marka Tescil Desteği marka başına 50.000 USD'ye kadar geri öder. Ürün formu için ayrıca endüstriyel tasarım tescili gerekebilir.

İhracat yaparken sadece ürününüzü değil, emeğinizi de paketleyin. Yurt dışı pazarlara markanız tescilli olmadan girmek üç riski beraberinde getirir: rakipler markanızı kendi adlarına alır, gümrükte ihtiyati tedbire takılırsınız, devlet desteklerinden yararlanamazsınız. Bu sayfa ihracatçı KOBİ'ler ve şirketler için pratik bir yol haritasıdır.

§1 Tescil ihracatın kapısıdır

Markanız hedef ülkede tescilli değilse: Bir distribütör veya rakip aynı markayı kendi adına tescil ettirebilir. Bu durumda o ülkeye girmek için yeniden anlaşma yapmak veya marka değiştirmek zorunda kalırsınız.

Gümrük koruması: Türk Gümrük İdaresi (ve diğer ülkelerin gümrük idareleri) tescilli marka sahiplerine ihtiyati tedbir kararıyla taklit ürünleri durdurma hakkı verir. Tescilsiz markaylа bu koruma yoktur.

Devlet desteği: Ticaret Bakanlığı'nın Yurt Dışı Marka Tescil Desteği kapsamında ihracatçılar marka başına 50.000 USD'ye kadar (yıllık limit dahilinde) geri ödeme alabilir — ancak yalnızca tescilli marka için.

§2 Üç tescil yolu

Madrid Protokolü — Tek WIPO başvurusu ile 131 ülkede (115 Akit Taraf) koruma. Türkiye'de esas marka gerekli. İhracatçılar için en pratik yol.

EUTM (EUIPO) — AB 27 ülkesinde tek başvuruyla geçerli. AB ihracatçısı için ekonomik.

Doğrudan ulusal başvuru — Tek hedef ülke + Madrid üyesi olmayan durumlarda.

Detay: Uluslararası Marka →

§3 Yurt Dışı Marka Tescil Desteği — pratik özet

Kalem	Detay
Kim alabilir?	KOBİ veya AŞ statüsünde ihracatçı firmalar
Üst limit	Marka başına 50.000 USD'ye kadar (yıllık limit dahilinde)
Kapsam	Yurt dışı tescil ücretleri + vekil hizmet bedeli + danışmanlık
Eş zamanlı süreç	Madrid başvurusu açıkken Ticaret Bakanlığı dosyası açılır

Eşleşme: Teşvik Rehberi →

§4 Yurt dışı fuar koruması

Yurt dışı fuara katılmadan önce hedef ülkede markanızın tescilli (veya başvuru altında) olması gerekir. Tescilsiz marka ile fuara çıkmak gümrükte ürünlerinizin tutulmasına ve ihtiyati tedbir riskine yol açar. Ticaret Bakanlığı Yurt Dışı Fuar Katılım Desteği stand maliyeti, ulaşım, broşür gibi giderleri kapsar — ama bazı kategorilerde tescilli marka şartı vardır.

§5 Anonim vaka

Kayseri'de bir gıda üreticisi 2018'de Madrid Protokolü ile 12 AB ülkesinde tescil başvurusu yaptı; Ticaret Bakanlığı dosyamızı paralel açtık. 2 yıl içinde tescil tamamlandı, ücretlerin yarısı geri ödendi. Aynı dönemde Almanya'da bir distribütör aynı markayı kendi adına kayıtlatmaya çalıştı; Madrid sicilimiz delil olarak yetti. Müvekkil bugün 12 AB ülkesine düzenli ihracat yapıyor.

— Salih Aksebzeci, 2018-2022 dosyasından (anonimleştirilmiş)

§6 SSS

Madrid'e başvurmadan önce Türkiye tescili bitmesi şart mı? · EUTM bana gerekli mi yoksa Madrid'den AB ülkelerini seçmek yeter mi? · Gümrükte ihtiyati tedbir nasıl uygulanır? · Yurt Dışı Marka Tescil Desteği başvuru takvimi? · Distribütörle marka anlaşması nasıl yapılır? · OAPI ve ARIPO (Afrika) Madrid kapsamında mı? · Çin'de marka tescili neden ayrı dikkat gerektirir?

Kaynaklar

Ticaret Bakanlığı Yurt Dışı Marka Tescil Desteği Tebliği
WIPO Madrid Protocol

Yazar: Salih Aksebzeci · TPMK Sicili 188 · Son güncelleme: 2026-05-07

⌗ Bu sektör için hizmetlerimiz