Markanıza Hükümsüzlük Davası Açıldı: SMK m. 25 Savunma Rehberi

Tescilli bir markaya sahip olmak, o markanın tartışılmaz olduğu anlamına gelmez. Bir başkası, sizin markanızın baştan tescil edilmemesi gerektiğini ileri sürerek hükümsüzlük davası açabilir. Böyle bir tebligat aldığınızda panik yapmadan önce bilmeniz gereken şey şudur: SMK 6769, davalı marka sahibine somut savunma araçları tanır. Bu yazı, hükümsüzlük davasında elinizdeki temel savunmaları özetliyor.

Hükümsüzlük nedir, dava nerede görülür?

Hükümsüzlük, bir markanın mahkeme kararıyla geçmişe etkili olarak sicilden silinmesidir. Marka, hiç tescil edilmemiş gibi sonuç doğurur (SMK m. 27). 2017'de SMK 6769 ile birlikte hükümsüzlük davaları Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemelerinde görülür — TÜRKPATENT'te değil. Bu, sürecin bir yargılama olduğu, dolayısıyla delil ve savunmanın belirleyici olduğu anlamına gelir.

Hükümsüzlük nedenleri iki gruptur:

• Mutlak nedenler (m. 5): Ayırt edici olmama, tanımlayıcılık, kamu düzenine aykırılık gibi.
• Nispi nedenler (m. 6): Önceki bir marka veya hakla karıştırılma ihtimali, eskiye dayalı kullanım gibi.

Savunma 1 — Beş yıllık sessiz kalma

En güçlü savunmalardan biri sessiz kalma yoluyla hak kaybıdır (m. 25/6). Önceki marka sahibi, sizin markanızı bildiği hâlde beş yıl boyunca kullanımınıza ses çıkarmadıysa, kural olarak artık hükümsüzlük talep edemez. İstisna: sizin başvurunuzun kötü niyetli olduğunun ispatı.

Pratik sonuç: Markanızı uzun süredir açıkça kullanıyor ve davacı da bunu biliyorsa, geçen sürenin kaydını (faturalar, ilanlar, ambalajlar) toplamak savunmanın temelini oluşturur.

Savunma 2 — Davacının kullanmama def'i

Hükümsüzlük davasında davacı, önceki markasına dayanıyorsa, o markayı ciddi biçimde kullandığını ispatlamak zorundadır. SMK m. 25/7, m. 19/2'ye yapılan atıfla, davalıya kullanım ispatı talep etme hakkı verir: davacı, dava konusu mal/hizmetlerde markasını son beş yılda ciddi biçimde kullandığını kanıtlayamazsa, bu markaya dayalı hükümsüzlük talebi sonuç doğurmaz.

Bu, çoğu dosyada belirleyici olur: kâğıt üzerinde tescili olan ama fiilen kullanılmayan bir markaya dayanarak açılan dava, kullanım ispatı talebiyle zayıflar.

Savunma 3 — Nedenin kendisini çürütmek

Sessiz kalma ve kullanmama def'ine ek olarak, hükümsüzlük nedeninin esastan çürütülmesi gerekir:

• Nispi nedende: markalar arasında karıştırılma ihtimali bulunmadığını (farklı mal/hizmet, farklı genel izlenim) ortaya koymak.
• Mutlak nedende: markanın ayırt edici olduğunu veya kullanımla ayırt edicilik kazandığını göstermek.

Süreç — adım adım

1. Dava ve tebligat: Hükümsüzlük davası açılır, davalıya tebliğ edilir.
2. Cevap dilekçesi: Süresinde cevap verilir; sessiz kalma ve kullanmama def'i burada ileri sürülür.
3. Deliller: Kullanım delilleri (faturalar, ilanlar, satış kayıtları), tarih kanıtları sunulur.
4. Bilirkişi incelemesi: Karıştırılma ihtimali, kullanım yoğunluğu gibi konularda bilirkişi raporu.
5. Karar: Mahkeme kararı; aleyhe çıkarsa istinaf, sonrasında Yargıtay yolu açıktır.

En sık yapılan hata

Davalı marka sahiplerinin en sık hatası, cevap süresini kaçırmak veya kullanım delillerini geç toplamaktır. Sessiz kalma ve kullanmama def'i zamanında ve doğru ileri sürülmezse, güçlü bir savunma kaybedilebilir. Bu yüzden tebligatı alır almaz delil derlemeye başlamak gerekir.

İtiraz aşamasındaki süreçleri daha önce marka itiraz süreci yazısında ele almıştık; hükümsüzlük ise itirazdan sonraki, mahkeme aşamasıdır. Markanıza açılan hükümsüzlük davasında savunmayı Asil Patent — Salih Aksebzeci vekilliğinde — delil hazırlığından dava takibine kadar yürütüyoruz. Detay için Marka İtiraz & Savunma hizmet sayfasına bakabilirsiniz.

Kaynaklar

1. SMK 6769 m. 25 (hükümsüzlük), m. 27 (etkisi)
2. SMK 6769 m. 25/6 (sessiz kalma), m. 25/7 ve m. 19/2 (kullanım ispatı)
3. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi içtihatları

---

Yazar: Salih Aksebzeci · TPMK Sicili 188 · Yayın: 2026-06-23