⌗ uluslararasi
Madrid Protokolü vs EUTM: Türk İhracatçı için Hangisi?
Madrid Protokolü 131 ülkede tek başvuru, EUTM AB 27 ülkede tek başvuru. Türkiye'den ihracat yapan firma için hangisi daha avantajlı? Karar matrisi.
Yurt dışı marka tescili için Türkiye'den ihracat yapan firmalar iki ana yolla karşı karşıya: WIPO'nun Madrid Protokolü veya AB'nin EUTM (EUIPO) sistemi. Hangi yolu seçeceğiniz hedef pazarınıza, bütçenize ve risk toleransınıza bağlı. Bu yazı karar matrisini sunuyor.
Karşılaştırma matrisi
| Kriter | Madrid Protokolü | EUTM (EUIPO) |
|---|---|---|
| Kapsam | 115 üye Akit Taraf (131 ülke) | AB 27 ülkesi |
| Başvuru noktası | Türkiye'den (TÜRKPATENT aracılığıyla WIPO) | Doğrudan EUIPO Alicante |
| Esas marka şartı | Türkiye'de esas marka gerekli | Bağımsız başvuru |
| Süreç süresi | 12-24 ay | 6-9 ay |
| Tek başvuru maliyeti | WIPO temel ücreti + ülke ücretleri | EUR 850 (1 sınıf) - daha düşük |
| Tek tescil belgesi | Ülke başına ayrı | Tek belge AB'de |
| Yenileme | Tek WIPO yenileme tüm ülkeler | Tek EUTM yenileme AB'de |
| Risk: merkezi atak | İlk 5 yıl esas marka iptal olursa tüm uluslararası tescil düşer | Yok |
| Risk: tek itiraz | Her ülke kendi itirazını ayrı | AB içi tek itiraz tüm AB'yi düşürebilir |
Hangisi sizin için?
Sadece AB pazarına ihracat yapıyorsanız: EUTM. Daha hızlı, daha ucuz, tek belge.
AB + diğer kıtalar (ABD, Çin, Japonya, Avustralya): Madrid Protokolü. AB ülkelerini Madrid içinde de seçebilirsiniz.
AB + sadece 1-2 başka ülke: Karma — EUTM + doğrudan ulusal başvurular.
Hızlı pazara girme baskısı (1 yıl içinde): EUTM (6-9 ay). Madrid 12-24 ay sürer.
Esas marka iptal riski (Türkiye'deki marka tescili kuvvetli değil): EUTM bağımsız başvuru olduğu için merkezi atak riski yok.
Maliyet örneği — 5 AB ülkesi
Madrid yolu:
- WIPO temel ücreti: 653 CHF
- Almanya: 525 CHF
- Fransa: 100 CHF
- İtalya: 102 CHF
- İspanya: 116 CHF
- Hollanda: 200 CHF
- Toplam: ~1.696 CHF (~57.000 ₺ + Asil vekil ücreti)
EUTM yolu:
- 1 sınıf başvuru: 850 EUR
- Her ek sınıf: 50 EUR (2. sınıf), 150 EUR (3+ sınıflar)
- Tek başvuru → 27 AB ülkesi
- Tek sınıf toplam: 850 EUR (~30.000 ₺ + Asil vekil ücreti)
5 AB ülkesi için EUTM açıkça daha ekonomik; üstelik kalan 22 AB ülkesi de bonus kapsamda.
"Merkezi atak" riski nedir?
Madrid sisteminde, ilk 5 yıl içinde Türkiye'deki esas markanız iptal edilirse (örn. üçüncü kişi hükümsüzlük davası kazanırsa), bağlantılı tüm uluslararası tescilleriniz de düşer. 5 yıl sonra bağlantı kesilir; uluslararası tesciller bağımsız hale gelir.
Bu risk:
- Türkiye'de marka tesciliniz dirençli ise (eski kullanım, tanınmışlık) düşük
- Tescilinizin ayırt ediciliği zayıfsa yüksek
Asil olarak müvekkil dosyası incelendiğinde bu risk değerlendirilir.
Hibrid strateji
Pratikte birçok büyük ihracatçı her iki yolu birden kullanır:
- AB için: EUTM
- AB dışı pazarlar için: Madrid (AB ülkeleri Madrid'den çıkarılarak)
Bu kombinasyon hem AB içi tek-belge avantajı sağlar hem global koruma. Asil olarak portföy dosyalarımızda bu hibrid yapı yaygındır.
Devlet desteği — her iki yola da
Ticaret Bakanlığı Yurt Dışı Marka Tescil Desteği hem Madrid hem EUTM başvurularını kapsar. Marka başına 50.000 USD'ye kadar (yıllık limit dahilinde) geri ödeme.
Kaynaklar
- WIPO Madrid Protocol
- EUIPO Trade Mark Regulation (EU) 2017/1001
Yazar: Salih Aksebzeci · TPMK Sicili 188 · Yayın: 2026-05-07